آموزشی

دستورالعمل شستشوی مخازن آب

دستورالعمل شستشوی مخازن آب

شستشوی منبع آب به صورت دوره‌ای و منظم امری ضروری است. شما هر نوع منبعی که دارید (فلزی، استیل، مخزن پلی اتیلن، مخزن آنتی باکتریال، فایبرگلس و …)، باید به صورت دوره‌ای نسبت به شستشوی اصولی آن اقدام کنید. تا از آلوده شدن آب ذخیره داخل آن جلوگیری کنید و مخزن آب بهداشتی داشته باشید. طبق توصیه سازمان بهداشت جهانی، دستورالعمل شستشوی مخازن آب، شامل تمیز کردن و گندزدایی مخازن آب طی سه مرحله است. ما در این مطلب دستورالعمل شستشوی مخازن آب را برایتان آورده‌ایم. این دستورالعمل  برای هر نوع مخازن آب شرب مناسب می‌باشد.

 

 

اهمیت شستشوی منبع آب

اهمیت شستشوی منبع آب

آب مهم‌ترین ماده تشکیل دهنده بدن انسان است. به همین دلیل بهداشتی بودن آب آشامیدنی که هر روزه می‌خوریم بسیار اهمیت دارد. همانطور که در مقاله جلوگیری از جلبک زدن مخزن آب پلاستیکی گفتیم، مخازن ذخیره آب باید عایق نور و حرارت باشند. سطح داخلی آن‌ها صیقلی باشد و هیچ درزی نداشته باشند. تا از رشد باکتری و جلبک درون مخزن جلوگیری شود و تانکر آب ضدباکتری داشته باشیم.

برای شستشوی منبع آب باید با عوامل آلودگی آن آشنا باشید. بزرگترین عامل آلودگی منبع آب، رشد جلبک و باکتری درون آب است. که در اثر تابش نور خورشید به منبع آب و گرما رشد می‌کند. در نتیجه حتما  برای نصب مخزن آب خود  محیط سرپوشیده‌ای را در نظر بگیرید. یا اگر مخزن در محیطی رو باز قرار دارد، برای خنک نگه داشتن مخزن سایه بان تهیه کنید. بنابراین شستشوی منبع آب برای از بین بردن جلبک مخزن آب، هر گونه رسوب، گل و لای، گرد و غبار، زنگ آهن، باکتری و… در دوره‌های منظم بسیار اهمیت دارد.

 

 

شستشوی منبع آب پلی اتیلن

مخازن پلی اتیلن مانند منبع آب پلاستیکی سه لایه آنتی باکتریال (مخزن آب آنتی باکتریال)، معمولا برای نگهداری آب شرب استفاده می‌شوند. که به دلیل ساختار مولکولی و نوع تولیدشان که تاییده وزارت بهداشت را هم دارند، هیچگاه خطر مسمومیت ندارند. اما اگر باکتری یا هر میکروارگانیسمی از طریق آب وارد مخزن پلی اتیلن شود، باعث تولید باکتری خواهد شد که برای سلامتی مضر است. علاوه بر این، مخزن آب آنتی باکتریال که مخزن ضد جلبک هست، ممکن است بعد از مدتی رسوباتی بگیرد که اجتناب ناپذیر است (به دلیل وجود املاح و رسوبات داخل آب ). به همین دلیل توصیه می‌شود سالی یک بار به شستشوی منبع آب پلی اتیلن بپردازید و آن را کاملا تمیز کنید.

 

 

دستور العمل شستشوی مخازن آب طبق دستور ساز مان بهداشت جهانی

سازمان بهداشت جهانی (WHO)، سه مرحله برای شستشوی منبع آب ذکر کرده است. که در زیر هر مرحله را به طور کامل توضیح می‌دهیم.

 

مرحله اول: تخلیه مخزن

تخلیه مخزن

ابتدا شیر خروجی تانکر را باز کرده و تمام مایع داخل آن را تخلیه کنید. برای تخلیه کامل باید تانکر را در یک سطح شیب دار قرار دهید. مخازن دائمی، یک شیر تخلیه برای شستشو دارند. حتما قبل از استفاده از شیر تخلیه، مایع درون مخزن را توسط شیر خروجی معمولی خالی کنید. و فقط مایع باقیمانده را توسط شیر تخلیه خارج کنید.

 

مرحله دوم: شستشوی منبع آب

در مرحله اول از شستشوی منبع آب باید آن را از هر گونه مواد آلوده، گرد و غبار و رسوبات تمیز کنید. تمیز کردن تانکر را طبق مراحل زیر انجام دهید.

 

  • تمیز کردن (برس کشیدن) سطح داخلی مخزن: در این مرحله باید تمام سطوح داخلی مخزن را با برس و مخلوطی از پودر لباسشویی و آب ( یا دترجنت و آب) کاملا تمیز کنید. تا عاری از هر رسوب، آلودگی،جلبک و … شود. برای اینکار ابتدا شیر خروجی مخزن را باز بگذارید. سپس یک دسته بلند به برس وصل کنید تا کار برایتان آسان شود. دقت کنید تا تمام زوایا و گوشه‌های مخزن تمیز شود و هیچ گونه اثری از مایع قبلی و آلودگی‌ها در مخزن دیده نشود. توجه داشته باشید که در این مرحله همه آب خروجی از مخزن را جمع آوری کنید تا محیط زیست آلوده نشود. ‌اگر برس کشیدن برایتان مقدور نیست، می‌توانید از جریان آب پرفشار هم استفاده کنید.

تمیز کردن سطح داخلی مخزن

 

  • شستشوی باقیمانده مواد شوینده: این مرحله خیلی مهم است. زیرا مواد شوینده سمی هستند و نباید وارد آب شرب شوند. برای شستشوی کامل مخزن از مواد شوینده و به خصوص دترجنت، باید بعد از اتمام مرحله قبلی، یک بار به طور کامل تانکر با شیلنگ آب پرفشار بشویید. اگر شیلنگ پرفشار در دسترس ندارید، مخزن را پر از آب کنید و بعد چند ساعت آب آن را کامل تخلیه کنید.

شستشوی باقیمانده مواد شوینده

 

 

مرحله سوم: گند زدایی مخزن

گند زدایی مخزن

در این مرحله از شستشوی منبع آب، باید مخزن را با کلر یا مواد گند زدای دیگر گندزدایی کنید. برای گندزدایی با کلر، باید مخزن را تا ارتفاع 1 به 4 از آب پر کنید. برای تعیین این ارتفاع از یک چوب یا میله استفاده کنید. تا دقیقا ارتفاع 1 به 4 رعایت شود و غلظت محلول کلر گندزدا کاهش پیدا نکند. حالا طبق مراحل زیر پیش بروید.

 

  • آماده سازی محلول کلر برای گندزدایی: برای شستشوی منبع آب، مرحله گندزدایی اهمیت دارد. پس محلول کلر را با دقت آماده کنید. بهترین ماده برای آماده سازی محلول کلر، استفاده از پودر یا گرانول هیپوکلریت کلسیم (HTH) است. هیپوکلریت کلسیم 50 تا 70 درصد کلر خالص دارد. برای آماده سازی محلول کلر، یک سطل 20 لیتری را با آب تمیز پر کنید. 50 گرم پودر یا گرانول HTH را به آب اضافه کرده و کاملا مخلوط کنید.

آماده سازی محلول کلر برای گندزدایی

 

  • گند زدایی مخزن: به ازای هر متر مکعب از حجم تانکر، 10 لیتر از محلول کلری که آماده کردید را داخل مخزن بریزید. (هر متر مکعب = 1000 لیتر). با یک برس تمام کف و دیواره‌های مخزن را به محلول آغشته کنید. سپس مخزن به مدت دو ساعت در همان حالت بماند. بعد از دو ساعت مخزن را با آب پرفشار بشویید و مخزن را با آب تمیز پر کنید. همچنین تمام اتصالات مخزن شامل، لوله، شیلنگ، شناور و … را به همین روش گندزدایی کنید.

 

  • اندازه گیری میزان کلر باقیمانده: وقتی مخزن را با آب تمیز پر کردید. بگذارید 30 دقیقه بماند. سپس به وسیله یک کلرسنج میزان کلر باقیمانده در آب را اندازه گیری کنید. غلظت مناسب کلر برای آب آشامیدنی، کمتر از 0.5 میلی گرم بر لیتر است. اگر کلرسنج بیش از این مقدار را نشان داد، مخزن را تخلیه کرده و مجددا با آب تمیز پر کنید. تا غلظت کلر به حد نرمال برسد.

اندازه گیری میزان کلر باقیمانده

 

 

تناوب شستشوی منبع آب

مخازن آبی که آب با کیفیت مطلوب را ذخیره می‌کنند، سالی یک بار باید شسته شوند. اما اگر آب آشامیدنی محل زندگی شما دارای درجه سختی بالا است، باید بیشتر از سالی یک بار نسبت به شستشوی منبع آب خود اقدام کنید.

همچنین برای تانکرهای آب و تمام تجهیزات اتقال آب، هر سه ماه یکبار باید شستشو و گند زدایی صورت گیرد. ( مرحله برس کشیدن سطوح داخلی تجهیزات انتقال آب را می‌توانید هر 6 ماه یکبار انجام دهید.)

توجه داشته باشید که هر زمان خواستید از مخزنی که مدت زمانی بلا استفاده بوده است، استفاده کنید. حتما ابتدا آن را بشویید و گند زدایی کنید.

 

 

دیگر روش‌های شستشوی منبع آب

روش ارزان‌تر شستشوی مخازن ذخیره آب خانگی، استفاده از قرص کلر یا مایع سفید کننده است.

شستشوی منبع آب با قرص کلر: قرص کلر را خرد کرده و داخل مخزن پر از آب بیندازید سپس آب را مخلوط کنید.

شستشوی منبع آب با مایع سفید کننده: برای هر 10 لیتر آب، 5 قطره وایتکس به مخزن پر اضافه کنید. سپس بعد از 12 ساعت مخزن را تخلیه و آب کشی کنید.

از دیگر روش‌های شستشوی منبع آب، می‌توان به استفاده از گاز اوزون و پرتو افشانی (گاما، فرابنفش و…) هم اشاره کرد. این روش‌ها بسیار موثر هستند اما به تخصص کافی نیاز دارند.

 

 

کلام آخر

برای شستشوی منبع آب، از روش سه مرحله‌ای سازمان بهداشت جهانی که در این مقاله آموزش دادیم، استفاده کنید. و از روش‌های دیگر به عنوان روش تکمیلی بهره ببرید. تا کاملا مطمئن باشید آب ذخیره شده در مخزن ساختمانتان سالم و بهداشتی است. این نکته را به این دلیل گفتیم که؛ کلر ممکن است صد در صد تانکر آب را ضدعفونی نکند. چرا که امکان مقاومت برخی از میکروب ها و باکتری ها نسبت به کلر وجود دارد. برای از بین بردن کامل میکروب ها و باکتری ها، بهتر است از روش شستشوی مخازن آب دیگری هم به طور همزمان استفاده نمود.

برای اطمینان از سالم بودن همیشگی آب آشامیدنی توصیه می‌کنیم مخزن آب سه لایه تهیه کنید. برای آشنایی بیشتر با این نوع مخزن، مقاله فرق مخزن آب سه لایه با تک لایه را بخوانید.

 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *